/ -> Strona główna -> Pasje -> Podróże -> Hawaje

Wiec jak to się zaczęło? ... ale tym razem z wyspami.

      Nie mam tu bynajmniej na celu przytaczać dokładnej historii geologicznej, czy osiedleńczej Hawajów, ale postaram się przekazać najbardziej uproszczony zarys powstania wysp. Robię to, ponieważ głęboko wierze, że to pomaga zrozumieć różnice pomiędzy wyspami, a nawet pomiędzy różnymi obszarami tej samej wyspy. Siedemdziesiąt milionów lat temu rozpoczął się proces tworzenia "gór w oceanie" - wysp wulkanicznych na obszarze Płyty Pacyfiku. Oczywiście wyspy te powstawały, a następnie na wskutek erozji ginęły pod powierzchnią oceanu tworząc atole (tak tłumaczy się ich dużą liczbę na Pacyfiku). Archipelag Hawajski jest ostatnim tworem tego procesu i powstanie wysp szacuje się na okres 5 milionów lat. Na dnie oceanu pod płytą tektoniczną zlokalizowany był (i jest) tak zwany gorący punkt z którego wydobywa się ogromna ilość magmy. W ten sposób 5 milionów lat temu powstał potężny wulkan, który przedarł się przez głębiny oceanu i stworzył pierwszą hawajską wyspę, którą możemy podziwiać do tej pory, jest to Kauai. Płyta tektoniczna powoli przesuwa się w kierunku północno - zachodnim. Przesuwa się niezależnie od "gorącego punktu", który jest stacjonarny. Ten ruch powodował wygasanie istniejącego wulkanu, który przesuwany wraz z płytą tracił kontakt z zasilaniem w magmę. Powstawał jednak następny wulkan tworzący kolejną wyspę. W ten oto sposób zrodził się cały archipelag a wyspy "poukładane" są od najstarszej Kauai na północnym - zachodzie do najmłodszej Hawai'i (Big Island) na południowym - wschodzie. To właśnie, że są one w różnym wieku: od 5 do 1 miliona lat, bardzo odbija się na krajobrazie. Różne wyspy miały więcej lub mniej czasu na wygładzenie surowych kształtów gór wulkanicznych, przygotowanie przez erozję odpowiedniego podłoża dla roślinności, w końcu rozprzestrzenienie się tejże roślinności. Skrajnie można tu porównywać oczywiście najstarszą tzw. "Wyspę ogrodów" - Kauai i nieustannie rosnącą wyspę Hawai'i zwaną "Dużą wyspą". Na tej ostatniej znajduje się aktywny wulkan Kilauea, ale oczywiście żadnego z pięciu wulkanów Big Island nie można tak naprawdę uznać za umarły i nieaktywny. Jako ciekawostkę podam, że za tą ostatnią aktualną wyspą już pnie się do powierzchni kolejny wulkan Lo'ihi, ale ten jest ciągle 3200 stóp (ponad 1 kilometr) pod powierzchnią oceanu.
    Naprawdę mam nadzieję, że nie wynudziłem, a wiedzę tą bardzo łatwo się wykorzystuje do zrozumienia różnic w budowie krajobrazu oglądając choćby zdjęcia rożnych obszarów wysp Hawajskich, do czego będę się później odwoływał.







© 2005 Konrad Balabuch. Wszystkie prawa zastrzeżone.